MSF jest adaptowalnym zbiorem modeli, reżimów (ang. disciplines), podstawowych zasad (ang. foundational principles), wskazówek dotyczących pożądanej mentalności uczestników projektu (ang. mindsets) oraz sprawdzonych wzorców postępowania (ang. proven practices) pomocnych w prowadzeniu projektów. Jest rozwiązaniem organizującym pracę, redukującym ryzyko i podwyższającym jakość prowadzonych projektów.

Jest rozwiązaniem strukturalnym pozwalającym na korzystanie z już istniejących metodologii, cechującym się możliwością implementacji na dowolnie interesującej nas części infrastruktury. Ważną cechą MSF jest możliwość zastosowania niezależnie od wielkości projektu. Jest na tyle elastyczny, że można go dopasować do wymagań konkretnego projektu czy organizacji. MSF może współistnieć z innymi metodykami planowania, realizacji i zarządzania projektami.

Opracowując MSF Microsoft odniósł się do głównych przyczyn niepowodzeń projektów informatycznych adresując te obszary, które nie byłe adresowane przez istniejące metodologie prowadzenie projektów.

Główne przyczyny niepowodzeń projektów informatycznych

Po przeanalizowaniu setek nieudanych projektów informatycznych udało się ustalić główne (powtarzalne) przyczyny niepowodzeń. Są to najczęściej:

• Nieporozumienia, co do celów i dążeń
  
  
• Brak jedności wymagań biznesowych i informatycznych
  • Brak śledzenia związku pomiędzy celem biznesowym, a funkcjonalnością rozwiązania
  • Budowa projektów IT dla działu IT
  • Brak lub utrata poparcia sponsora
• Brak efektywnej pracy zespołowej
  • Odpowiedzialność związana z codzienną pracą, a odpowiedzialność za projekt
  • Brak wspólnego języka i procesu
• Opór przed wprowadzeniem zmian w strukturze organizacyjnej
  • "Tak robiliśmy zawsze"
  • Trwałe ograniczenia organizacyjne

W odpowiedzi na powyżej opisane problemy Microsoft opracował swoje modele (Zespołu oraz Zarządzania) i reżimy (Zarządzania Ryzykiem oraz Zarządzania Gotowością). Jednakże, aby całość mogła prawidłowo funkcjonować członkowie Zespołu powinni reprezentować określoną mentalność, przestrzegać pewnych podstawowych zasad i stosować sprawdzone wzorce postępowania. Niezwykle ważnym elementem koncepcji MSF jest też podział ról i zadań. Zakłada m.in. przypisanie równej wartości do każdej roli i zadania, usunięcie barier w komunikacji zespołowej oraz podkreślanie roli i odpowiedzialności każdego członka zespołu projektowego.